Xerada barakacayaasha ee Ladan, oo ku taalla degmada Doolow, waxaa ka muuqata xaalad bani’aadantinimo oo aad u adag, halkaas oo oohinta ilmaha ay noqotay astaan muujinaysa rajada nololeed. Carruurta ugu nafaqo-darrada daran ayaa xitaa awoodi waaya inay ooyaan, taasoo muujinaysa heerka liita ee ay gaarsiisan tahay xaaladooda caafimaad.
Hooyooyinka ku nool xeradan, badbaadinta carruurtooda ayaa ah waxa kaliya ee maskaxdooda ku jira. Intooda badan waxay ka soo carareen abaarta ba’an ee ku dhufatay qaybo badan oo ka mid ah Somalia, kadib afar xilli-roobaad oo xiriir ah oo fashilmay. Waxay lumiyeen xoolihii iyo dalagyadii ay ku tiirsanaayeen, iyagoo xerada ku yimid iyagoo aan waxba wadan marka laga reebo carruurtooda.
Hay’adda UNICEF ayaa sheegtay in colaadaha ka socda Bariga Dhexe, gaar ahaan dagaalka Iiraan, ay si toos ah u saameeyeen hawlgallada gargaarka ee Soomaaliya. Qiimaha shidaalka ayaa sare u kacay, halka sahaydii gargaarku ay dib u dhacday.
Waxaa jira agab gargaar oo qiimihiisu gaarayo $15.7 milyan oo diyaar u ah in la geeyo Soomaaliya, balse gaarsiintiisa ayaa halis ku jirta. Kharashaadka gaadiidka ayaa kordhi kara ilaa 60%, mararka qaarna xitaa labanlaabmi kara.
Tirakoobyadii ugu dambeeyay ayaa muujinaya in ku dhawaad 6.5 milyan oo qof oo Soomaali ah ay wajahayaan gaajo daran. Sidoo kale, waxaa la filayaa in 1.84 milyan oo carruur ah oo ka yar shan sano ay la kulmaan nafaqo-darro daran sannadka 2026.
Intaas waxaa sii dheer, in ka badan 400 xarumood oo caafimaad iyo nafaqo ah ayaa la xiray sanadkii la soo dhaafay, taasoo sabab u ah dhimista maalgelinta, gaar ahaan midda Mareykanka. Arrintan ayaa sii adkaysay helitaanka adeegyada muhiimka ah.
Xerada Ladan oo hoy u ah ku dhawaad 4,500 qoys, waxaa ku yaalla hoyo ka samaysan bac iyo maro duug ah oo lagu taageeray ulo iyo qodxo. Nolol maalmeedka dadka halkaas ku nool waa mid aad u adag.
Shamso Nuur Xuseen, oo ah hooyo 20 jir ah oo leh saddex carruur ah, ayaa sheegtay in maalintii oo dhan ay ku nool yihiin shaah kaliya. Waxay ka soo barakacday gobolka Bakool kadib markii ay lumisay xoolihii ay dhaqan jirtay.
Isbitaalka Doolow, xaaladdu waa mid aad u liidata, iyadoo carruur badan la keeno iyagoo aad u tabar daran, qaarna ay u muuqdaan kuwo laf iyo maqaar noqday. Dhaqaatiirta ayaa sheegaya in sahayda ay haystaan ay ku filan tahay kaliya ilaa bartamaha ama dhammaadka bisha Abriil.
Shaqaalaha caafimaadka ayaa ka digaya in haddii sahay cusub aysan soo gaarin waqtigeeda, carruur badan ay halis ugu jiraan inay xaaladoodu sii xumaato, qaarna ay u dhintaan nafaqo-darro iyo cudurro la xiriira sida oof-wareenka iyo shubanka.
Hoggaamiyeyaasha bulshada ayaa sidoo kale tilmaamay in gargaarkii hore uu yaraaday tan iyo Sebtembar 2025, isla markaana waxa yar ee hadda la helo uu ku eg yahay cuntooyin gaar ah oo loogu talagalay carruurta nafaqo-darrada ah.
Xaaladda ka jirta xerada Ladan waxay tusaale u tahay dhibaatada bani’aadantinimo ee sii kordheysa ee Soomaaliya. Iyadoo abaar, colaado, iyo hoos u dhac dhaqaale ay isku biireen, mustaqbalka carruur badan ayaa ku jira halis weyn, haddii aan la helin gargaar degdeg ah oo joogto ah.
