Kulan xasaasi ah oo si weyn indhaha loogu hayo ayaa goordhow ka furmay guriga madaxweynihii hore ee Soomaaliya Sheekh Shariif Sheekh Axmed, halkaas oo ay isugu yimaadeen siyaasiyiinta mucaaradka iyo odayaasha dhaqanka ee Beelaha Hawiye. Kulankan ayaa lagu tilmaamay mid muhiimad gaar ah u leh jihaynta xaaladda siyaasadeed ee dalka, xilli ay jirto xiisad sii kordheysa oo u dhexeysa dowladda iyo mucaaradka.
Kulanka waxaa si gaar ah diiradda loogu saaray xaaladda cakiran ee siyaasadeed, gaar ahaan is-mariwaaga u dhexeeya madaxweynaha hadda talada haya Xasan Sheekh Maxamuud iyo xoogagga mucaaradka. Siyaasiyiinta kasoo jeeda Muqdisho ee kulanka ka qeybgalaya ayaa odayaasha dhaqanka kala tashanaya sidii xal waara loogu heli lahaa arrimaha doorashooyinka, habraacyadooda, iyo sidoo kale wax ka beddelka dastuurka oo muran badan dhaliyay.
Xubnaha mucaaradka ee ka qeybgalaya kulanka ayaa sheegay in ujeedkoodu yahay wadatashi qoto dheer iyo in la isku fahmo marxaladda kala guurka ah ee dalka marayo. Waxay carrabka ku adkeeyeen in waqtiga sii dhamaanaya ee muddo xileedka madaxtooyada uu cadaadis dheeraad ah saarayo dhammaan dhinacyada siyaasadda, taasoo u baahan in si degdeg ah xal loogu helo si looga fogaado qalalaase siyaasadeed.
Dhinaca kale, mucaaradka oo xulafo la leh maamul goboleedyada Jubbaland iyo Puntland ayaa si kulul u dhaliilay Dowladda Federaalka. Waxay ku eedeeyeen in aysan weli soo bandhigin hannaan doorasho oo la isku waafaqsan yahay, iyagoo xusay in muddo xileedkii hay’adaha qaar uu horey u dhammaaday, taasoo sii kordhineysa walaaca laga qabo mustaqbalka siyaasadeed ee dalka.
Wararka hordhaca ah ayaa sheegaya in gabagabada kulanka laga filayo war-murtiyeed rasmi ah oo ka tarjumaya qodobada ay isla meel dhigeen labada dhinac. War-murtiyeedkaas ayaa la filayaa inuu iftiimiyo jidka loo marayo xallinta khilaafaadka jira, isla markaana uu caddeeyo aragtida laga qaatay sida looga gudbi karo marxaladda adag ee dalka ka taagan.
Maalmihii u dambeeyay, magaalada Muqdisho waxaa ka socday dhaqdhaqaaqyo siyaasadeed oo aad u xoogan, kuwaas oo ay wadeen siyaasiyiinta mucaaradka. Dhaqdhaqaaqyadan ayaa si gaar ah diiradda loogu saaray diidmada qorshayaasha dowladda ee la xiriira muddo kororsi suurtagal ah, iyagoo ku baaqaya in dalka si degdeg ah loogu qabto doorashooyin toos ah oo ku dhisan nidaamka qof iyo cod.
Guud ahaan, Soomaaliya waxay haatan maraysaa marxalad xasaasi ah oo u eg isgoys siyaasadeed, halkaas oo go’aamada la gaaro ay si toos ah u saameyn doonaan mustaqbalka dowladnimada iyo xasilloonida dalka. Waxaa intaas dheer xaalado bani’aadamnimo oo wali ka jira qaybo badan oo dalka ah, kuwaas oo ka dhashay abaaraha soo noqnoqday, taasoo sii adkaynaysa duruufaha nololeed ee bulshada isla markaana culays dheeraad ah saaraysa hay’adaha dowladda iyo kuwa samafalka.
