Ciidamada ammaanka Soomaaliya ayaa Sabtidii gudaha u galay Hotel Elite ee ku yaalla xeebta Liido ee degmada Cabdicasiis, sida ay xaqiijiyeen milkiilaha hoteelka iyo goobjoogayaal, iyadoo howlgalkaasi uu qayb ka yahay tallaabooyinka amni ee ka socda degmada Cabdicasiis kadib maalmo ay magaalada ka dhaceen iska horimaadyo la xiriira xiisadda siyaasadeed ee dalka.
Goobjoogayaal ayaa sheegay in ciidamada ay marka hore hubka ka dhigeen ilaalada hoteelka, ka hor inta aysan gudaha u gelin dhismaha oo ka mid ah hoteellada ugu caansan Muqdisho.
Dowladda Federaalka ayaan si rasmi ah uga hadlin howlgalka ka socda Hotel Elite, balse Taliska Booliiska Gobolka Banaadir ayaa sheegay in ciidamada ammaanka ay wadaan baaritaanno lagu ururinayo hub sharci darro ah oo la sheegay in lagu qariyay goobo kala duwan kadib weerarro ka dhacay degmada Cabdicasiis.
Qoraalka booliiska laguma xusin magaca Hotel Elite.
Hotel Elite waxaa leh Cabdullaahi Maxamed Nuur, wasiirkii hore ee amniga gudaha Soomaaliya, oo muddooyinkii dambe taageero u muujinayay siyaasiyiinta mucaaradka ah ee dhaliila Madaxweyne Xasan Sheekh Maxamuud.
Cabdullaahi Maxamed Nuur ayaa sidoo kale qaraabo dhow la ah Madaxweynihii hore Sheekh Shariif Sheekh Axmed, oo ka mid ah hoggaamiyeyaasha mucaaradka ee xudunta u ah khilaafka siyaasadeed ee hadda taagan.
Howlgalkan ayaa yimid maalin kadib markii Wasaaradda Warfaafinta Soomaaliya ay sheegtay in la soo gabagabeeyay howlgal 48 saacadood qaatay oo looga hortagayay kooxo hubeysan oo la sheegay inay amni darro ka abuuri doonayeen Muqdisho.
Wasaaraddu waxay ku eedeysay maleeshiyaad ay sheegtay inay abaabuleen siyaasiyiin ay ka mid yihiin Ra’iisul Wasaarihii hore Xasan Cali Khayre iyo Sheekh Shariif Sheekh Axmed, kuwaas oo la sheegay inay hub culus la galeen qaybo ka mid ah caasimadda islamarkaana weerareen ciidamada ammaanka iyo shacabka.
Wasaaraddu waxay sheegtay in ciidamada ammaanka ay gacanta ku dhigeen hub culus, isla markaana hay’adaha garsoorka iyo kuwa amniga ay bilaabeen baaritaanno rasmi ah.
Dhankiisa, Wasiirka Gaashaandhigga Axmed Macallin Fiqi ayaa qoraal uu ku baahiyay Facebook ku difaacay howlgalka guud, isagoo ku eedeeyay dad aanu magacyadooda sheegin inay ganacsiyada u beddeleen fariisimo ciidan.
“Waa sahlan tahay in dal shisheeye laga qaato qandaraas lagu burburinayo dalkaaga, balse ma sahlana in lagu guuleysto fulintiisa,” ayuu yiri Fiqi.
Wuxuu intaas ku daray in dowladda aysan mar dambe aqbali doonin in xarumo ganacsi loo adeegsado saldhigyo ay ku dhuuntaan kooxo uu ku tilmaamay kuwo dano shisheeye u adeegaya.
Milkiilaha Hotel Elite oo eedeyn u jeediyay dowladda
Cabdullaahi Maxamed Nuur ayaa sheegay in ciidamo si culus u hubeysan ay gudaha u galeen Hotel Elite abaare 11:30 subaxnimo.
Qoraal uu soo saaray ayuu ku sheegay in ciidamadaasi ay la wareegeen hoteelka, isla markaana meel gaar ah isugu geeyeen shaqaalaha iyo ilaalada ku sugneyd gudaha.
Wuxuu sheegay in ciidamada ay sheegeen inay wadaan baaritaan, balse wuxuu ku dooday in howlgalkaasi uu ka badan yahay kormeer caadi ah.
“Waxaan aaminsanahay in ujeeddadu aysan ku koobnayn baaritaan keliya,” ayuu yiri.
Cabdullaahi Maxamed Nuur wuxuu sheegay inaan wax rasaas ah laga ridin Hotel Elite intii ay socdeen dagaalladii ka dhacay degmada Cabdicasiis toddobaadkan.
“Waa arrin la wada ogyahay in aan hal xabbad laga ridin gudaha iyo bannaanka hoteelka,” ayuu yiri.
Wuxuu si toos ah ugu eedeeyay Madaxweyne Xasan Sheekh Maxamuud inuu bixiyay amarka howlgalka, isaga oo sheegay in madaxweynuhu mas’uul ka noqon doono wax kasta oo khasaare ama burbur ah oo soo gaara hoteelka.
Ma jirin wax jawaab ah oo degdeg ah oo kasoo baxay Madaxtooyada Soomaaliya.
Booliiska oo ka digay qarin hub sharci darro ah
Booliiska Gobolka Banaadir ayaa sheegay in howlgalka uu yahay mid lagu soo ururinayo hub sharci darro ah oo ay qariyeen maleeshiyaadkii ku lug lahaa dagaalladii Cabdicasiis.
Booliiska ayaa shacabka degmada Cabdicasiis iyo deegaannada ku dhow ugu baaqay inay la shaqeeyaan ciidamada ammaanka si loo xaqiijiyo nabadda iyo xasilloonida.
“Qofna looma oggolaan doono inuu guryihiisa ku qariyo hub sharci darro ah,” ayaa lagu yiri bayaanka.
Booliiska ayaa sidoo kale sheegay in tallaabooyin adag laga qaadi doono cid kasta oo lagu helo inay qarinayso ama ka qeyb qaadanayso rarista hubka sharci darrada ah.
Xiisadda siyaasadeed oo sii xoogeysanaysa
Howlgalkan cusub ayaa imanaya xilli Muqdisho ay ka taagan tahay xiisad siyaasadeed oo u dhaxeysa dowladda iyo mucaaradka, kadib dagaallo socday laba maalmood oo dhex maray ciidamada dowladda iyo kooxo hubeysan oo lala xiriirinayo siyaasiyiin mucaarad ah.
Mucaaradka ayaa ku eedeeyay dowladda inay awood u adeegsaneyso caburinta aragtiyada ka soo horjeeda, halka dowladda ay ku adkeysaneyso inay la dagaallamayso kooxo hubeysan oo halis ku ahaa amniga guud.
Khilaafkan wuxuu salka ku hayaa muranka ka dhashay jadwalka doorashooyinka iyo wax ka beddelkii dastuurka ee uu Baarlamaanku ansixiyay bishii Maarso.
Hoggaamiyeyaasha mucaaradka ayaa ku doodaya in muddo xileedka Madaxweyne Xasan Sheekh Maxamuud uu dhammaaday 15-kii May, halka dowladda iyo xulafadeedu ay sheegayaan in isbeddellada dastuuriga ah ay horseedayaan nidaam doorasho oo qof iyo cod ah.
Qaramada Midoobay, Mareykanka, Midowga Afrika iyo IGAD ayaa dhammaan ugu baaqay dhinacyada Soomaalida inay muujiyaan is-xakameyn isla markaana khilaafka ku xalliyaan wada hadal.
Hotel Elite wuxuu hore caan ugu noqday weerarkii Al-Shabaab ee bishii Agoosto 2020, markaas oo qarax iyo weerar toos ah lagu qaaday. Hoteelka ayaa dib loo dhisay, wuxuuna noqday astaan muujinaysa maalgelinta gaarka loo leeyahay ee Muqdisho.
Howlgalka maanta ka dhacay Hotel Elite ayaa hadda ka dhigay xaruntaas mid ku jirta bartamaha qalalaasaha siyaasadeed iyo amni ee cusub ee ka taagan caasimadda Soomaaliya.
